Start een programma in VRT MAX en open tijdens het afspelen de opties voor ondertitels. Kies de gewenste versie als die wordt aangeboden. Zie je geen ondertiteloptie, probeer dan een tweede aflevering en kijk in de hulppagina van VRT welk menu bij jouw toestel hoort.
Waar vind je de ondertitelknop?
Laat het programma starten en maak de afspeelknoppen zichtbaar. Op een telefoon doe je dat meestal door het beeld aan te tikken. Op televisie gebruik je de afstandsbediening om de bediening van de app te openen. Zoek naar het ondertitelicoon of de bijbehorende instelling. VRT legt de bediening uit in zijn hulp voor VRT MAX. De vorm of plaats van het menu kan verschillen tussen de website, een mobiele app en een app op televisie.
Open de keuzelijst en lees welke opties er bij dat programma staan. Kies een ondertitelversie en laat een paar zinnen doorspelen. Controleer of je de tekst op het juiste scherm ziet. Soms zit je nog in het algemene tv-menu, terwijl het programma via een app of externe speler loopt. Ga dan terug naar de bediening van de app waarin je de uitzending hebt geopend. Daar vind je de opties die bij deze video horen.
Wil je voor iemand anders ondertiteling klaarzetten, laat die persoon zelf even oefenen. Open een programma, zet de tekst aan en ga terug naar de gids. Bekijk vervolgens of de keuze bij een tweede uitzending wordt onthouden. Als een andere app de instelling apart bewaart, noteer waar iemand daarvoor moet zijn. Een korte handeling die je één keer samen doet, helpt meer dan een lange uitleg bij alle menu’s van de tv.
Wat betekenen aanduidingen zoals een deurbel of muziek?
Stel je een scène voor waarin twee mensen fluisteren. Buiten beeld gaat de deurbel en beide personages stoppen met praten. Een vertaalde ondertitel kan laten zien wat ze zeggen. Een versie voor doven en slechthorenden kan ook de deurbel vermelden, omdat dat geluid verklaart waarom het gesprek stopt. Die paar woorden maken de reactie begrijpelijk voor iemand die het geluid niet hoort of de televisie zacht heeft staan.
Soms staat er ook wie spreekt. Dat helpt wanneer je de spreker niet ziet of wanneer twee stemmen elkaar snel afwisselen. Een ondertitel kan daarnaast een stukje muziek, gelach of een belangrijk geluid aanduiden. Het doel is de informatie over te brengen die nodig is om de scène te volgen. Lees bij de keuze van een versie niet alleen de taalnaam. Kijk ook of er een aanduiding voor toegankelijkheid staat, als de app die toont.
Een goed voorbeeld is een scène waarin iemand buiten beeld een naam roept. Als je alleen de tekst van de dialoog krijgt, kan het onduidelijk zijn waar die vandaan komt. Een korte aanwijzing over de spreker geeft betekenis aan de reactie van het personage in beeld. Dat is ook een schrijfkeuze. De maker probeert precies genoeg context te geven zonder de ondertitel zo lang te maken dat je het volgende beeld mist.
Waarom verschillen de opties per programma?
Ondertiteling wordt voor uitzendingen en videoversies afzonderlijk aangeboden. Een omroep kan voor een liveprogramma een andere werkwijze gebruiken dan voor een vooraf gemonteerde aflevering. VRT legt bij zijn toegankelijkheidsinformatie uit waarom ondertitels tijdens sommige live-uitzendingen wat later kunnen verschijnen. Dat betekent dat een vertraging bij het journaal een andere oorzaak kan hebben dan een tekstspoor dat ontbreekt bij een opgenomen serie.
Vergelijk daarom bij een probleem twee programma’s op hetzelfde toestel. Kies bij voorkeur ook een aflevering waarvan je al weet dat ondertitels beschikbaar zijn. Werkt die wel, controleer welke mogelijkheden bij de eerste titel worden vermeld. Verschijnt op beide programma’s geen tekst, kijk of je in het juiste afspeelmenu zit. Probeer daarna dezelfde uitzending in een andere ondersteunde omgeving, zoals een browser of mobiele app. Houd de titel gelijk zodat je het apparaat en de bediening kunt vergelijken.
Kijk je via een andere internet-tv-dienst, zoals Mijn IPTV Belgie, zoek dan de ondertitelinstellingen in die eigen kijkroute. Een instelling in VRT MAX bepaalt niet vanzelf wat een andere app toont. Controleer per dienst welke ondertitels bij het gekozen programma worden meegegeven en waar je de taal kiest. Dat geldt ook als dezelfde zender op meer dan één plaats te openen is.
Let ook op hoe de tekst is verdeeld. Een ondertitel kan vóór een korte stilte ophouden zodat je tijd hebt om naar een gezicht te kijken. Bij veel informatie in één zin moet de maker kiezen welke woorden op het scherm passen. Dat is zichtbaar wanneer je dezelfde scène eens met en eens zonder geluid volgt. Vraag jezelf af welke woorden je nodig hebt om het verhaal te begrijpen. Met die kijkproef wordt duidelijk waarom een ondertitel soms korter is dan wat iemand letterlijk zegt.
Wat probeer je als de ondertitels ontbreken?
Begin met de eenvoudigste controle. Open de video opnieuw en maak de afspeelbediening zichtbaar. Kijk of er een optie staat en of die daadwerkelijk actief is. Zet het programma even stil als de bediening snel verdwijnt. Probeer daarna een tweede aflevering. Zie je alleen bij één titel een probleem, noteer de naam, aflevering, het toestel en de versie die je probeert te openen. Geef zo mogelijk ook door of je live kijkt of achteraf.
Voor ondertiteling bij MijnIPTVbelgie kun je de aanbieder vragen welke optie beschikbaar is voor jouw scherm en kijkapp. Gebruik de naam van het programma en beschrijf wat je in het menu ziet. Als ondertitels wel verschijnen op je tablet maar niet op je tv, noem beide apparaten. Met zo’n vergelijking kan iemand gerichter uitleggen waar je verder moet zoeken.
Controleer na een geslaagde instelling of de tekst vanaf je normale plek leesbaar is. Kijk ook naar de achtergrond. Witte tekst kan bij een lichte scène minder goed opvallen. Als de app of het toestel een instelling voor grootte of achtergrond aanbiedt, pas die aan terwijl je hetzelfde stukje afspeelt. Laat het programma daarna even doorlopen. Zo weet je niet alleen waar de knop zit, maar ook welke instelling voor jou prettig leest.
